Het trillen van de schedel

Zangers en zangeressen horen nooit hun stem zoals het publiek die hoort. Dat heeft te maken met het feit dat zij luisteren naar een geluid dat ze zelf voortbrengen. De klank wordt bepaald door het trillen van hun eigen schedel en de vorm van hun oorschelpen, neus, jukbeenderen. Vreemd genoeg geldt dit ook wanneer ze luisteren naar een opname van zichzelf. De trillingen worden dan veroorzaakt van buitenaf en het effect is bijna altijd karikaturaal. Ik heb lang gedacht dat dit niet geldt voor schrijvers, sterker nog, dat schrijvers de enige zijn die hun eigen tekst kunnen lezen zoals hij er staat terwijl elke lezer iets anders leest. Dat was naïef.